จุดยุติ กับ จุดสมมูล แตกต่างกันอย่างไร รู้ก่อนสอบเคมี A-Level
แน่นอนว่าอีก 1 บทที่ออกข้อสอบ เคมี A-Level มากที่สุด คงไม่พ้นบท กรด – เบส แต่บทนี้น้อง ๆ หลายคนอาจจะเข้าใจว่าต้องมีการคำนวณที่ยากแน่ ๆ วันนี้พี่กัปตันจะมาเปลี่ยนความคิดน้อง ๆ โดยการพามาดูข้อสอบเคมี A-Level
พาร์ททฤษฎีบทกรด-เบส ที่ไม่ยาก ควรเก็บคะแนนสุด ๆ แถมยังเป็นพื้นฐานของทฤษฎีการไทเทรตอีกด้วย นั่นคือเรื่อง จุดยุติ-จุดสมมูลนั่นเอง
คำแรกที่เราต้องรู้จักคือ “จุดยุติ” จำง่าย ๆ ว่า ยุติ แปลว่า หยุด เพราะฉะนั้น จุดนี้จึงเป็นจุดที่ผู้ทำการทดลองจะหยุดหยดสารจากบิวเรต โดยสังเกตจากการเปลี่ยนสีของอินดิเคเตอร์
ส่วน “จุดสมมูล” บอกเลยว่า เราไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า เพราะเป็นจุดที่สารละลายตัวอย่างและสารละลายมาตรฐานทำปฏิกิริยากันพอดีตามอัตราส่วนของสมการเคมี
ซึ่ง 2 จุดนี้มีความสัมพันธ์กันคือ ถ้าเราเลือกอินดิเคเตอร์ที่เหมาะสม จุดยุติจะใกล้เคียงกับจุดสมมูล เพราะเวลาที่ผู้ทำการทดลองเห็นอินดิเคเตอร์เปลี่ยนสีผู้ทำการทดลองจะหยุดการทดลองนั่นเอง
และนี่คือ ข้อสอบจริง เคมี A-Level ปีล่าสุด มาลองดูกัน ว่าน้อง ๆ ทำได้หรือไม่
วิธีการทำก็คือ
ให้เราสังเกตว่า CH3COOH (กรดอ่อน) ทำปฏิกิริยากับ NaOH (เบสแก่) จะได้เกลือเบส ฉะนั้นจุดสมมูลควรมีค่า pH มากกว่า 7 แต่เนื่องจากในข้อนี้ใช้สาร X เป็นอินดิเคเตอร์ ซึ่งมีช่วงการเปลี่ยนสีที่ 3.0 – 4.0 ซึ่งต่ำกว่า 7 และทันที่ที่อินดิเคเตอร์เปลี่ยนสี ผู้ทำการทดลองจะหยุดทดลอง ดังนั้น จุดสมมูลจะมีค่า pH มากกว่าจุดยุตินั่นเอง ส่วนสีที่เปลี่ยนเกิดจาก pH ของสารมากกว่า 7 ดังนั้นจึงมากกว่า 4 ด้วย จึงได้สีน้ำเงินตามที่โจทย์ ให้ข้อมูลของอินดิเคเตอร์ X มา
เป็นอย่างไรกันบ้างสำหรับแนวเคมี A-Level บทกรด เบสปีล่าสุดนี้ ไม่ยากอย่างที่คิดเลยใช่มั๊ย เพียงแค่น้อง ๆ เข้าใจทฤษฎีของการไทเทรตมากยิ่งขึ้น น้อง ๆ ก็จะสามารถทำโจทย์ได้ และเก็บคะแนนพาร์ทกรด เบส ในข้อสอบเคมี A-Level ได้อย่างแน่นอน
เป็นกำลังใจให้ #DEK69 ทุกคนเลย สู้ๆนะ
#เคมีจะไม่ยากถ้าพวกเราเปิดใจ
